Oorzaken slaapproblemen op een rij

Voeding heeft grote invloed op je slaap. Zowel op hoe lang je slaapt (je slaapefficiëntie) als de kwaliteit van je slaap. Voeding kan je slaap zowel positief als negatief beïnvloeden.

Wanneer heeft voeding een positieve invloed?

Complexe (onbewerkte) koolhydraten (denk aan volkoren graan, fruit en groenten, peulvruchten) en vezels hebben een positief effect op je REM-slaap. Deze REM-slaap is essentieel voor je mentale welzijn. Ook eiwitten hebben een positief effect op je slaap. Je hebt 2 soorten eiwit:

• Plantaardige eiwitten. Deze zitten vooral in graanproducten, peulvruchten, brood en noten.
• Dierlijke eiwitten. Denk aan vlees, kaas, melk, eieren en vis. 

Wanneer heeft voeding een negatieve invloed?

Bewerkte koolhydraten hebben een negatieve invloed op je slaap. Denk bijvoorbeeld aan suiker, witbrood en allerhande toevoegingen om je voeding extra ‘smaak’ te geven. Ook verzadigde vetten kun je beter vermijden als je je slaap wilt verbeteren.

Op naar een gezond voedingspatroon

Check hoe jij je levensstijl, waaronder je voedingspatroon én je slaap, kunt verbeteren. Met een steuntje in de rug van je zorgverzekering.

Veel mensen denken dat je goed slaapt als je een glaasje op hebt. Mogelijk omdat je dan sneller in slaap valt. Maar… niets is minder waar. Alcohol zorgt er juist voor dat je onrustig en minder diep slaapt.

Je alcoholgebruik verminderen

Voor een goede slaap is het verstandig om je alcoholgebruik eens onder de loep te nemen. En te kijken hoe je je alcoholgebruik kunt minderen (of zelfs helemaal kunt stoppen). Check hoe jij je levensstijl, en daarmee je alcoholgebruik én je slaap, kunt verbeteren. Met een steuntje in de rug van je zorgverzekering.

Nicotine heeft een negatieve invloed op je slaap (ja ook bij vapen krijg je behoorlijk wat nicotine binnen). Dat komt omdat nicotine stimulerend werkt op je lichaam. Je hartslag wordt sneller, je hersenen worden actiever en je bloeddruk gaat omhoog. Allemaal lichamelijke factoren die je slaap negatief beïnvloeden. Maar ook problemen met je luchtweg door roken of vapen hebben impact op je slaap. Door roken en vapen slaap je lichter, je slaapt korter en je wordt vaker wakker. Lees ook het artikel met longpatholoog Danielle Cohen.

Stoppen met roken of vapen

Voor een goede slaap (en betere gezondheid) is het verstandig om te stoppen met roken of vapen. Check hoe jij je levensstijl, en daarmee roken en vapen én je slaap, kunt verbeteren. Met een steuntje in de rug van je zorgverzekering.

Ook drugs beïnvloeden je slaap op een negatieve manier. 35% van de mensen die drugs gebruiken hebben slaapproblemen. Naast de andere effecten die drugsgebruik met zich meebrengen. Ook als je af en toe drugs gebruikt, tijdens feestjes bijvoorbeeld, heeft dat effect op je slaap.

Werken aan je drugsgebruik

Voor een goede slaap (en betere gezondheid) is het verstandig om te stoppen met drugs. Check hoe jij je levensstijl daarmee je drugsgebruik én je slaap, kunt verbeteren. Met een steuntje in de rug van je zorgverzekering.

Als je voldoende beweegt, slaap je beter. Je slaapt sneller in en je slaap wordt dieper. Door voldoende beweging krijg je een langzamer stofwisseling, een langzamere hartslag en je temperatuur daalt. Bovendien maak je door voldoende beweging de stofjes dopamine en endorfine aan: stofjes die spanning en stress tegengaan en die je geluksgevoel bevorderen. Dit alles met het positieve gevolg dat je zowel lichamelijk als mentaal beter uitrust. Lees meer over de noodzaak om voldoende te bewegen.

Meer bewegen

Voor een goede slaap (en betere gezondheid) is het verstandig om voldoende te bewegen. Check hoe jij je levensstijl, en daarmee je beweging én je slaap, kunt verbeteren. Met een steuntje in de rug van je zorgverzekering.

Het is belangrijk om gedurende de dag voldoende rustmomenten te pakken. Ook tijdens drukke periodes. Juist dan. Door voldoende rustmomenten te nemen gedurende je dag, laad je je energieniveau weer op en verminder je stress en spanning. Met een goede nachtrust als gevolg. Zónder dagelijkse rustmomenten vergroot je de kans op een burn-out en chronische vermoeidheidsklachten.

Op naar meer rustmomenten

Check hoe jij je levensstijl, en daarmee je dagelijkse rustmomenten én je slaap, kunt verbeteren. Met een steuntje in de rug van je zorgverzekering.

Iedereen heeft wel een periodes dat je snurkt. Vaak is dit ook geen enkel probleem voor je gezondheid en je slaappatroon (een eventuele partner kan hier uiteraard anders over denken). Maar in sommige gevallen ligt dit anders. Dan kan het snurken zo hevig zijn, dat je slaap hierdoor wel negatief beïnvloed wordt. En daarmee ook je gezondheid.

• Je slaapkwaliteit vermindert. Je komt niet (goed) in de fase van diepe slaap. Zo rust je niet voldoende uit tijdens je slaap, zowel lichamelijk als mentaal.
• Omdat je niet voldoende uitrust tijdens je slaap, voel je je overdag moe en kun je je niet goed concentreren. Dit kan vervelende gevolgen hebben voor je thuissituatie en op je werk. Of voor de schoolprestaties van je kinderen, als deze last hebben van hevig snurken.
• Het kan ook de slaapkwaliteit van je partner (en zelfs je kinderen in een andere slaapkamer) negatief beïnvloeden. Dat maakt het probleem dubbel zo vervelend.

Stoppen met snurken?

Het lijkt onmogelijk om proberen te stoppen met snurken, omdat je het onbewust doet in je slaap. Maar er is meer mogelijk dan je denkt. Check wat je zelf kunt doen en hoe je zorgverzekering hierbij kan helpen.

Slaapapneu/OSAS

Soms kan het snurken een dusdanig ernstige vorm aannemen, dat we spreken over slaapapneu. Bij slaapapneu stopt je ademhaling meerdere malen per nacht, wat erg slecht is voor je gezondheid. Zo kan slaapapneu leiden tot hoge bloeddruk en hartklachten. Slaapapneu (ook wel OSAS (Obstructief Slaapapneu Syndroom) genoemd, valt dan ook niet onder de slaapproblemen, maar onder de slaapstoornissen.

Je haalt het beste uit je slaap bij een regelmatig slaapritme. Dat betekent dat je altijd rond dezelfde tijd naar bed gaat, en altijd rond dezelfde tijd opstaat. Door de week, in het weekeinde en tijdens vakanties. Zo houd jij ook je biologische klok zo regelmatig mogelijk. 

Ga bijvoorbeeld eens na of je een avondmens of een ochtendmens bent. Dit is vaak genetisch bepaald. Ben jij een avondmens? Dan ga je vaak (veel) later dan gemiddeld naar bed, vaak na middernacht. Maar vaak moet je wel vroeg op voor werk of school. Grote kans dat je dan niet alleen later, maar ook korter slaapt. En een keertje uitslapen om het 'in te halen’? Dat werkt alleen maar averechts… Zeker als je een avondmens bent is het de moeite waard om te zorgen voor regelmaat als het om slaap gaat.

Soms wordt dit onregelmatige slaapritme (onder andere) veroorzaakt door jongere kinderen. Je herkent het vast: je kind wordt regelmatig s’ nachts wakker waardoor jij eruit moet. Met gebroken nachten als gevolg. Kijk wat je hieraan kunt doen.

Onregelmatige werktijden

Ook bij sterk onregelmatige werktijden, zoals nacht- of continudiensten, kan je biologische klok zwaar ontregeld raken. Het gaat dan om zulke onregelmatige werktijden, dat je geen ritme meer hebt. De ene week werk je ’s nachts, de andere weer overdag. Zonder ritme en regelmaat (als je bijvoorbeeld altijd nachtdiensten draait, is er een zekere regelmaat waar je ‘klok’ aan kan wennen) kan je biologische klok ernstig ontregeld raken. Onregelmatige werktijden kunnen een keer gebeuren, maar als dit langer dan 1 to 2 maanden duurt, kan dit ernstige gevolgen hebben. Gevolgen die vaak verdergaan dan een tijdelijk onregelmatig slaapritme. Dit kan leiden tot een slaapstoornis. Lees meer over slaapstoornissen.

Lichamelijke aandoening

Als je een lichamelijke aandoening hebt waardoor je last hebt van pijn of stijfheid, kan dit ook een negatieve impact hebben op je slaapritme. Het hoeft dus niet altijd te liggen aan lang opblijven of lekker uitslapen. De oorzaak is in dit geval lichamelijk: door pijn heeft jouw lichaam moeite om slaapsignalen te herkennen.

Op naar een regelmatig slaapritme

Gelukkig kun je een onregelmatig slaapritme onder handen te nemen. Check wat je zelf kunt doen en hoe je zorgverzekering hierbij kan helpen.

Omgevingsfactoren kunnen je slaapomgeving en daarmee je slaap beïnvloeden. Soms gaat het om omgevingsfactoren die in je eigen invloedsfeer liggen. Of het gaat om omgevingsfactoren die je niet kunt beïnvloeden, maar de gevolgen mogelijk wel.

Omgevingsfactoren buiten je eigen invloedsfeer

Soms kun je niets doen aan de omgevingsfactoren. Mogelijk woon je dicht aan de snelweg en heb je hinder van het geluid. Deze oorzaak kun je niet zo eenvoudig wegnemen. De gevolgen mogelijk wel. Bijvoorbeeld met goede oordoppen.

Op naar een goede slaapomgeving

Gelukkig kun je zelf actie ondernemen om je slaapomgeving te verbeteren. Check wat je zelf kunt doen en hoe je zorgverzekering hierbij kan helpen.

Als je last hebt van spanning, stress, angst en piekeren, dan val je later in slaap en slaap je ook minder goed door. Hierdoor doorloop je de slaapcyclus niet optimaal. Je slaapt dan niet lang genoeg en niet goed genoeg. Met alle gevolgen van dien. Meestal slaap je weer beter zodra de oorzaak van je spanning of stress voorbij is. Bijvoorbeeld als die hele drukke periode op je werk voorbij is.

Slaap jij slecht door spanning, stress, angst en piekeren? Pak het dan zo snel mogelijk aan. Zo voorkom je dat je slaapproblemen te lang doorsudderen en je er meer en meer last van gaat krijgen tijdens je dagelijkse bezigheden. Check wat je zelf kunt doen en hoe je zorgverzekering hierbij kan helpen.

Slecht slapen is een van de belangrijkste symptomen van de overgang. Je bent niet alleen, 4 op de 10  vrouwen hebben er last van. En is het een slaapprobleem of een slaapstoornis? Daar kun je over discussiëren. Feit is dat veel vrouwen er gewoon last van hebben. 

Waarom? Omdat je lichaam tijdens de overgang te maken krijgt met zowel lichamelijke, mentale en hormonale veranderingen.

Lichamelijke veranderingen tijdens overgang

Denk aan nachtelijk zweten, opvliegers: vervelende overgangssymptomen die je slaap verstoren. Ook kan je slaap extra verstoord worden omdat je er ’s nachts vaker uit moet omdat je vaker moet plassen. Omdat je tijdens de overgang minder oestrogeen aanmaakt, kan dit invloed hebben op je blaas.

Tijdens de overgang kun je ook (meer) last krijgen van slaapapneu en/of het rusteloze benen syndroom. Ook hierdoor slaap je slechter. Meer hierover lees je bij het onderwerp slaapstoornissen.

Mentale veranderingen tijdens de overgang

Spanning, stress en angst. Je gaat allerlei veranderingen door. Waarbij je soms het gevoel krijgt of je gek aan het worden bent. Bijvoorbeeld omdat je van alles vergeet. Dit kan logischerwijs leiden tot spanning en angstklachten. En die gevoelens zijn helaas niet bevorderlijk voor je slaap.

Hormonale veranderingen tijdens de overgang

Tijdens de overgang maakt je lichaam minder van de hormonen progesteron en oestrogeen aan. Progesteron zorgt ervoor dat je slaperig wordt en je hersenen het seintje geven dat het tijd is om naar bed te gaan. Oestrogeen helpt je om dieper te slapen waarbij je minder vaak ’s nachts wakker wordt, wat je slaapkwaliteit ten goede komt.

Zo goed mogelijk de overgang door

Check wat je zelf kunt doen en hoe je zorgverzekering hierbij kan helpen.

Dit verdient wat extra aandacht. In deze tijd is de mobiele telefoon en tablet niet meer weg te denken. Ook jongere kinderen zitten al op vroege leeftijd achter het scherm. Dit is niet alleen negatief voor de slaap door het blauwe licht, maar jongere kinderen zien ook nog niet goed wat het verschil is wat wel en niet de realiteit is bij bijvoorbeeld social media. Dit kan prestatiedruk en daarmee gevoelens van spanning en stress opleveren. Met slecht slapen als gevolg. Kijk wat je kunt doen rondom het schermgebruik van je kind.

Dit komt bij jongere kinderen vaak voor. Dit is geen slaapprobleem, maar een slaapstoornis. Dit valt onder de slaapstoornis ‘afwijkend gedrag tijdens je slaap’. Lees er meer over nachtmerries en slaapwandelen.
 

Check wat je zelf kunt doen en hoe je zorgverzekering hierbij kan helpen. 

Als je vaak onvoldoende slaapt dan kan je biologische klok verstoord raken. Je doorloopt dan niet meer een natuurlijk nachtritme. En juist dat zorgt voor gezonde slaap. Je lichaam lijkt dan niet meer als vanzelf te weten wanneer het tijd is om te gaan slapen, en wanneer het tijd is om op te staan (zonder wekker). Duurt dit langer dan 3 maanden? Dan kun je zelfs een slaapstoornis ontwikkelen: een ernstig verstoord dag- en nachtritme. 

Maar vaak wel lastig. Waarom zelf koken als je zo makkelijk iets kunt afhalen of thuisbezorgen? En een feestje is toch wel zo gezellig met een drankje? En zo zijn er veel meer voorbeelden die een gezonde levensstijl al snel in de weg kunnen staan. Jammer, want dit is de basis van goede slaap. Meer weten? Kijk dan voor meer informatie onder 'Een (on)gezonde levensstijl' op deze informatiepagina.

Social media kan leuk zijn en veel toegevoegde waarde bieden. Het kan tegelijkertijd helaas ook hele vervelende gevolgen hebben voor onder andere je slaap. Minderen met social media is dan ook geen slecht idee. 1 weekje minder social media levert al hele positieve resultaten op:

• 15% minder slaapproblemen
• 16% minder depressieve klachten

Minder social media = minder prestatiedruk. En dat is een stuk relaxter. En: het levert tijd op voor heel veel andere leuke dingen!

Check wat je zelf kunt doen en hoe je zorgverzekering hierbij kan helpen.