Het belang van slaap

Een gezonde nachtrust is een cyclus, bestaande uit vier verschillende fases. Deze slaapcyclus met de onderliggende fases, herhaalt zich per nacht drie tot vijf keer. Hoe vaak je deze cyclus doorloopt, hangt af van hoe lang je slaapt.

De eerste fase: sluimeren

Dit kun je zien als een overgang tussen wakker en slapen. Bij een gezonde nachtrust duurt deze fase niet lang. Je spieren beginnen te ontspannen en je hartslag en ademhaling gaan langzamer.

De tweede fase: lichte slaap

Je temperatuur wordt lager en je hartslag en je ademhaling worden rustiger. Deze lichte slaap duurt vaak rond de 30 minuten.

De derde fase: diepe slaap

In deze fase herstelt je lichaam zich. Je hartslag en ademhaling worden nóg rustiger en je hersenactiviteit daalt. Je spieren herstellen. Deze fase is broodnodig voor je lichamelijke welzijn.

De vierde fase: dromen

Ook wel de REM-slaap genoemd (Rapid Eye Movement). Je ogen bewegen veelvuldig. In tegenstelling tot de fase hiervoor, de diepe slaap, zijn je hersenen juist actief. Je droomt, je verwerkt emoties en ervaringen die je gedurende de dag hebt opgedaan. Deze fase is broodnodig voor je mentale welzijn.

Meer weten? Lees er meer over bij de Hersenstichting.

Je las al dat je slaap zich in 4 fases afspeelt. Hierbij is ook het slaapritme belangrijk voor een goede slaap. Als je biologische klok goed is ingesteld, voel je vaak vanzelf wanneer het tijd is om naar bed te gaan, en word je ook vanzelf wakker. Vaak altijd rondom dezelfde tijd. Deze regelmaat helpt om goed te slapen: je slaapt snel in, je doorloopt alle fases van je slaap en je wordt uitgerust wakker. Onder andere omdat jouw biologische klok de aanmaak van het slaaphormoon melatonine regelt. Lijkt jouw biologische klok ontregeld? Probeer dan je slaapritme te veranderen: ga elke avond op dezelfde tijd naar bed en sta iedere ochtend op dezelfde tijd op. Ook in het weekend en tijdens vakanties. Let er wel op dat je voldoende slaapuren maakt, passend bij je leeftijd.

Goed slapen  betekent niet alleen voldoende ‘slaapuren’ draaien (slaapefficiëntie). Ook bepalend voor een goede nachtrust volgens de National Sleep Foundation (NSF) is de kwaliteit van je slaap:

• je wordt per nacht niet meer dan 1 keer wakker
• als je wakker wordt, dan duurt dit niet langer dan 20 minuten
• je valt binnen een half uur  weer in slaap

En die slaapefficiëntie: hoeveel slaapuren moet je maken voor een goede nachtrust? Dat verschilt per leeftijd. En uiteraard zijn dit gemiddelden: de ene persoon heeft meer slaap nodig dan de ander. Maar onderstaande zijn een goede, algemene richtlijn:

Van baby tot puber

• Baby: 14 tot 17 á 18 uur
• 1 tot 2 jaar: 11 tot 14 uur
• 3 tot 5 jaar: 10 tot 13 uur
• 6 tot 13 jaar: 9 tot 11 uur

Van tiener tot jong volwassen

• 14 tot 17 jaar: 8 tot 10 uur
• 18 tot 25 jaar: 7 tot 9 uur

Hoeveel slaap hebben volwassenen nodig?

Van 25 jaar tot 65 jaar

7 tot 9 uur

Vanaf 65 jaar

7 tot 8 uur

Uiteraard zijn dit gemiddelden. Als je wilt weten hoeveel slaap jij nodig hebt, dan kun je een half uur tot een uur nadat je bent opgestaan, checken of je je uitgerust voelt of juist niet. Voel je je uitgerust? Dan krijg je waarschijnlijk voldoende slaap. Voel je je niet uitgerust? Dan heb je mogelijk meer slaap nodig.