Slaap en kinderen

Als je kind, baby, peuter of tiener, slecht slaapt, kan dit gevolgen hebben voor jou als ouder. Zowel lichamelijk als mentaal. Zo ga jij er mogelijk zelf ook slechter door slapen, waardoor je last krijgt van zowel lichamelijke als mentale problemen. Ook kunnen slaapproblemen bij je kind zorgen voor spanningen in het gezin en je relatie. We vertellen je daarom graag meer over slaap en slaaptekort bij kinderen.

Als het gaat om slaap van je kind, is de leeftijd van je kind belangrijk. Een baby heeft andere behoeftes dan een tiener. We vertellen je graag wat slecht slapen met je kind kan doen. En waar je op kunt letten als je vermoed dat je kind niet goed slaapt.

Jongvolwassen of student? Kijk dan snel voor meer informatie bij jouw slaap en mogelijke slaaproblemen als jongvolwassene of student.

Je kindje is nog een baby

Een baby heeft veel slaap nodig: gemiddeld 17 tot 18 uur. Gedurende de nacht wordt een baby meerdere keren wakker. Onder andere voor voeding. Naarmate je baby wat ouder wordt, slaat deze vaker een voeding over en wordt wat langer doorgeslapen. Dit gebeurt pakweg na een maand of 2. Dit zijn uiteraard gemiddelden, het kan bij jouw kindje net even anders liggen. Dit hoeft ook zeker niet problematisch te zijn. Als echter sprake is van een zogenaamd ‘regulatieprobleem’ – een probleem met voeding, slecht slapen en/of bovenmatig huilen – kan dit zeker een probleem vormen. Zowel op de korte termijn (gebroken nachten) als op de langere termijn: problemen met het gedrag, met eten en slapen als je kindje wat ouder is. Zo’n regulatieprobleem komt bij ongeveer 1 op de 5 baby’s voor.
Je kindje is (bijna) een peuter

Is je kindje tussen de 6 maanden en 4 jaar oud? Ook dan kunnen ze last hebben van slaaptekort. En alle gevolgen die daarbij kunnen voorkomen. Zo kunnen ze door vermoeidheid door slecht slapen bijvoorbeeld last krijgen van hun emoties waardoor ze mogelijk angstig kunnen worden. Of agressief: zo kunnen ze bijvoorbeeld minder goed tegen autoriteit, zowel thuis, als op de kinderopvang. Ook is er meer kans op ongelukjes. Van een onschuldige schram op de knie tot vervelender gevolgen zoals gebroken ledematen. Of er is sprake van overgewicht of obesitas door slaaptekort.
Je kind gaat naar de basisschool
Als je kind de leeftijd heeft voor de basisschool, kan slaaptekort voor extra problemen zorgen. Denk aan:
- gedragsproblemen thuis en op school, onder andere omdat je kind minder goed kan omgaan met autoriteit
- je kind kan extra druk zijn (niet te verwarren met ADHD)
- concentratie- en aandachtsproblemen
- buikpijn of hoofdpijn, waardoor ze mogelijk ook (veel) school of sport missen
- overgewicht of obesitas
Deze gevolgen doen zich niet alleen thuis voor, maar ook op school. Zo kan slaaptekort bij je kind niet alleen (grote) gevolgen hebben in de privésfeer, maar zeker ook voor de schoolprestaties.
Je kind gaat puberen
Als je een puber hebt, heb je het vast al gemerkt: ze willen ’s avonds niet naar bed in de ochtend kost het ze veel moeite om op te staan. Je denkt vast dat je puber later naar bed kan zodra ze wat ouder zijn. Maar… schooltijden zorgen ervoor dat je puber echt op tijd uit bed moet. En als ze (te) laat naar bed gaan, hebben ze al snel een tekort aan slaap. Je puber heeft namelijk echt 8 tot 10 uur slaap nodig.

Dan helpt het niet dat veranderingen in hormonen, sociale activiteiten en spanning en stress de slaap van je puber negatief beïnvloeden. Zo wordt het ‘slaaphormoon’ melatonine later aangemaakt, wat ervoor zorgt dat het brein van je puber pas laat een signaaltje krijgt dat hij of zij naar bed moet.
Het resultaat? Te weinig slaap.

Bijna 43% van de jongeren slaapt te kort. 1 op de 5 pubers slaapt zelfs maar 6 uur of minder. Net als bij volwassenen leidt slaaptekort bij pubers tot onder andere vermoeidheid en concentratieproblemen, of zelfs ernstiger problemen zoals depressie of andere psychische klachten.

Is je kind tussen de 12 en 18 jaar oud? Ook dan kan slaaptekort grote gevolgen hebben. Zoals de gevolgen bij volwassenen. Maar ook de gevolgen die zich voordoen bij kinderen van andere leeftijden spelen ook nu een rol. Denk aan vermoeidheid, problemen met autoriteit, slechtere schoolprestaties, een verslechterde weerstand. Maar bij deze leeftijd kan zich een aantal extra ernstige gevolgen voordoen als je kind niet goed slaapt:
- je kind kan gaan roken, alcohol drinken en mogelijk ook drugs gaan gebruiken. Hier kan ook agressief gedrag mee samenhangen
- er wordt meer risico genomen, met meer ongelukken met fiets, scooter en mogelijk auto als gevolg
- je kind kan zich meer en meer afzonderen en zelfs suïcidale gedachten krijgen
- depressie en angstgevoelens
Het is goed om deze gevolgen en symptomen van slecht slapen in de gaten te houden bij je kind. En er rekening mee houden dat dit, mogelijk, (deels) veroorzaakt kan worden door slaaptekort.

Meer weten?

Veel van de gevolgen van slaaptekort die gelden voor volwassenen, kunnen ook gelden voor kinderen. Dit kan zijn weerslag hebben op het hele gezin. Zeker als de symptomen verwarde worden met andere aandoeningen en het slaapprobleem daardoor niet wordt aangepakt. Meer weten over je kind en slaap? Check het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid.

Je kind gaat puberen en slaapt véél

Als ouder van een puber zal het je vast opgevallen zijn: je puber slaapt veel. Ze slapen ook vaak uit omdat ze vaak laat naar bed gaan. Je eerste gedachte zal zijn dat ze te lang in bed liggen en te lang slapen. Maar vergis je niet: bij je puber is zijn of haar lichaam vol in ontwikkeling. Zowel lichamelijk als mentaal (ook de hersenen ontwikkelen zich flink). En dat kost energie. Veel energie. Een puber heeft dan ook al snel 9 tot 10 uur slaap nodig. Meer dan jij als ouder. Maar vaak wordt de nachtrust verstoord of verkort doordat de biologische klok van je puber verandert: ze gaan later naar bed, maar moeten vaak vroeg op voor school. Ook alle sociale activiteiten en social media kunnen voor een verstoring van de slaap van je puber zorgen.

Lees wat je kunt doen als je kind slecht slaapt

Bekijk de oorzaken van slecht slapen en slaapstoornissen
Kijk wat je zelf kunt doen om beter te slapen en hoe je zorgverzekering kan helpen

Naar de huisarts

Maak je je zorgen om je kind en eventuele slaapproblemen? Dan is de eerste stap een bezoek aan de huisarts. Bespreek je zorgen en kijk wat mogelijk is. Lees ook vast meer over hoe je zorgverzekering kan helpen bij slaapproblemen.

Doe de OHRA Slaapscan

Verzekerd bij OHRA en wil je weten of je een slaapprobleem hebt? Of dat het misschien wel meevalt? Doe dan de OHRA Slaapscan en ontdek in 3 minuten hoe het met jouw nachtrust gesteld is. Standaard bij jouw OHRA Zorgverzekering!

Lees meer en doe mee

Geen OHRA Zorgverzekering?

Geen zorgverzekering bij OHRA? Doe dan de slaapcheck van de Hersenstichting en check bij jouw zorgverzekeraar hoe deze je kan helpen als je slecht slaapt.

Meer over: belang van slaap, slaaptekort en beter slapen

Naast de gevolgen van slaaptekort en hoe je dit herkent, vertellen we je ook graag meer over het belang van slaap, hoe herken je het), de oorzaken van slaaptekort en slaapstoornissen en wat je kunt doen om beter te slapen. En hoe je zorgverzekering je hierbij kan helpen.