Naar de content

Vrijwillig eigen risico bij je zorgverzekering: zo werkt het

Iedereen in Nederland betaalt € 385,- verplicht eigen risico. Daarnaast heb je ook de mogelijkheid om vrijwillig je eigen risico te verhogen. Dit heet het vrijwillig eigen risico. In ruil daarvoor krijg je korting op je zorgpremie. Dit kan interessant zijn als je bijna nooit zorgkosten maakt. Op deze pagina vertellen we je hoe het werkt.

Wat is vrijwillig eigen risico en hoe werkt het?

Als je bijna nooit iets hebt, is het een optie om je verplichte eigen risico van € 385,- vrijwillig te verhogen. Of dat slim is, hangt helemaal af van je situatie. Heb je bijvoorbeeld bijna nooit iets? Dan kun je ervoor kiezen om je eigen risico te verhogen. In ruil daarvoor wordt je premie een beetje minder. Je kiest zelf het bedrag waarmee je je eigen risico verhoogt. Iets meer risico betekent ook iets meer korting. Je kunt het eigen risico vrijwillig verhogen met maximaal € 500,- tot een maximaal eigen risico van € 865,-.  

Het verschil met verplicht eigen risico

Het verplicht eigen risico is een - de naam zegt het al - verplicht bedrag dat je betaalt voor je zorgkosten, vóórdat je een vergoeding krijgt vanuit je basisverzekering. Deze regel geldt voor iedereen vanaf 18 jaar.  Het verplicht eigen risico in 2026 is € 385,- en geldt voor 1 kalenderjaar (1 januari tot en met 31 december).

Rekenvoorbeeld eigen risico

Stel, je krijgt een rekening van € 600,- voor een behandeling in het ziekenhuis. De kosten vallen onder het eigen risico van je zorgverzekering. In dit geval betaal je daarom de eerste € 385,- zelf. Dit is je eigen risico zonder vrijwillig eigen risico. De € 215,- die overblijft wordt betaald door je zorgverzekeraar. Heb je gekozen voor een vrijwillig eigen risico? Dan betaal je mogelijk een groter deel van het bedrag of zelfs het volledige bedrag zelf, totdat je eigen risico op is. Krijg je later in het jaar nog een keer een rekening en is je eigen risico volledig gebruikt? Dan betaal je natuurlijk niet opnieuw je eigen risico. Je zorgverzekeraar betaalt de rekening, zolang de kosten vergoed worden door je zorgverzekering.

Hoeveel kan ik besparen met vrijwillig eigen risico? 

Met het vrijwillig eigen risico kun je in 2026 tot € 15,- per maand besparen op de premie van je zorgverzekering. Een hoog vrijwillig eigen risico betekent meer korting dan een laag vrijwillig eigen risico. Maar let op: alleen als je geen of weinig zorgkosten maakt, levert een hoog vrijwillig eigen risico daadwerkelijk voordeel op. Hieronder zie je wat je kunt besparen met het vrijwillig eigen risico:

Eigen risico Korting per maand
€ 385,- Korting per maand € 0,-
€ 485,- Korting per maand € 3,-
€ 585,- Korting per maand € 6,-
€ 685,- Korting per maand € 9,-
€ 785,- Korting per maand € 12,-
€ 885,- Korting per maand € 15,-

Als je eerder je verplichte eigen risico vrijwillig had verhoogd dan kun je dit natuurlijk weer verlagen. Wanneer je dit doet verandert je premie omdat je dan minder korting krijgt.

Voor wie is vrijwillig eigen risico interessant?

Vrijwillig eigen risico kan interessant zijn voor mensen die weinig zorg gebruiken. Denk aan jonge en gezonde mensen die bijna nooit naar de dokter gaan. Zij lopen minder kans om hun eigen risico op te maken en krijgen in ruil daarvoor korting op hun premie. Neem bijvoorbeeld de volgende situatie. Je bent 25 jaar, sport veel en hebt bijna nooit medische kosten. Voor jou kan een hoger eigen risico dan een slimme keuze zijn om geld te besparen. Maar dit geldt natuurlijk niet voor iedereen. Heb je een chronische ziekte, verwacht je hoge zorgkosten of heb je jonge kinderen? Dan is de kans groot dat je je eigen risico snel gebruikt. In dat geval kun je beter niet vrijwillig je eigen risico verhogen, omdat de korting niet opweegt tegen de extra kosten die je maakt.

Goed om te weten

Je kiest het vrijwillig eigen risico één keer per jaar, bij het afsluiten of aanpassen van je zorgverzekering. Tussendoor veranderen kan niet. Denk dus goed na over je situatie voor het komende jaar.

Voordelen en nadelen van het vrijwillig eigen risico

Voordelen vrijwillig eigen risico

  • Lagere maandpremie: je betaalt minder voor je zorgverzekering
  • Interessant als je weinig zorg gebruikt
  • Je kan geld besparen als je gezond bent en weinig risico loopt
  • Keuzevrijheid: je bepaalt zelf hoeveel extra eigen risico je neemt
  • Handig voor mensen met een financiële buffer

Nadelen vrijwillig eigen risico

  • Hogere kosten bij zorggebruik: je betaalt meer zelf als je zorg nodig hebt
  • Risico op onverwachte uitgaven
  • Niet flexibel: je kunt je vrijwillige eigen risico één keer per jaar aanpassen
  • Kan financieel tegenvallen als je situatie verandert (bijvoorbeeld door ziekte)

Let op: Kies bewust

Verwacht je binnenkort zorgkosten te maken? Bijvoorbeeld omdat je een operatie moet ondergaan. Of als je veel of dure medicijnen nodig hebt. Dan is het verhogen van je eigen risico waarschijnlijk niet de beste keuze voor jou. Als je toch voor het vrijwillig eigen risico kiest, is het wel handig om een spaarpotje achter de hand te hebben. Mocht je onverhoopt voor hoge zorgkosten komen te staan dan kun je je kosten daarmee opvangen.

Vrijwillig eigen risico aanpassen? Zo doe je dat

Je eigen risico verhogen of je vrijwillig eigen risico verlagen kan alleen per 1 januari van het volgende jaar. Geef dit wel uiterlijk 31 december door. Dit kan natuurlijk ook nu al, dan heb je het vast geregeld.

Je hebt al een zorgverzekering bij OHRA

Heb je al een OHRA Zorgverzekering? Je regelt het eenvoudig via Mijn OHRA Zorgverzekering.

Je hebt nog geen zorgverzekering bij OHRA

Bereken je premie en vraag direct bij het afsluiten aan of je een vrijwillig eigen risico wilt.

Veelgestelde vragen over vrijwillig eigen risico

  • Wat gebeurt er als je je eigen risico niet helemaal gebruikt?

    Als je je eigen risico niet helemaal gebruikt, betaal je alleen voor het deel dat je wél hebt gebruikt. Het resterende bedrag hoef je dus niet te betalen en krijg je ook niet terug, omdat het geen spaarpot is maar een drempel voor zorgkosten. Heb je bijvoorbeeld € 385,- eigen risico en gebruik je maar € 100,- aan zorg die daaronder valt, dan betaal je alleen die €100 en blijft de rest ongebruikt.

  • Hoog of laag eigen risico, wat is beter?

    Een hoog eigen risico is niet per se beter dan een laag eigen risico, of andersom. Of het vrijwillig verhogen van je eigen risico bij jou past is afhankelijk van jouw situatie. Heb je weinig zorgkosten en verwacht je deze ook niet te krijgen, dan is het de moeite waard om een hoger vrijwillig eigen risico te overwegen. Ben je chronisch ziek of verwacht je zorgkosten te maken, dan levert een vrijwillig eigen risico mogelijk geen voordeel op.

  • Waarom betaal ik eigen risico?

    Het verplicht eigen risico is wettelijk bepaald door de overheid. Het zorgt ervoor dat we even nadenken, voor we naar een zorgverlener gaan. Dus dat we niet te snel naar de dokter gaan voor dingen die ook wel vanzelf over gaan. Dat helpt om de zorg en de premie betaalbaar te houden.

  • Kan ik me nog aanmelden voor het gespreid betalen van het eigen risico?

    Meld je vóór 1 februari van het jaar waarin je je eigen risico gespreid wilt betalen aan. Dan betaal jij jouw verplicht eigen risico in 10 maandelijkse gelijke termijnen! Kies je voor een vrijwillig verhoogd eigen risico? Dan kun je je eigen risico niet gespreid vooruitbetalen.