Belasting en levensverzekeringen

Over je levensverzekering moet je misschien belasting betalen. Of dat zo is, hangt af van je persoonlijke situatie. Welke belastingregels er gelden voor jouw levensverzekering, kun je op deze pagina lezen.

Kapitaalverzekering box 3

Kapitaalverzekering gesloten ná 15 september 1999
Een kapitaalverzekering box 3 ziet de Belastingdienst als vermogen. We geven ieder jaar aan je door welke waarde je moet opgeven bij je belastingaangifte. Over de uitkering betaal je geen inkomstenbelasting. Voor kapitaalverzekeringen die zijn gesloten vóór 15 september 1999 gelden andere regels.

Tijdens de looptijd
je geeft de waarde van uw kapitaalverzekering bij je belastingaangifte op in box 3. Het bedrag dat je opgeeft, is de ‘fiscale waarde’. Die waarde berekenen we volgens de regels van de Belastingdienst. We sturen je ieder jaar een brief. Daarin staat wat de fiscale waarde van jouw verzekering was op 1 januari van het jaar ervoor. Een ander woord voor fiscale waarde is Waarde in het economisch verkeer. We moeten de fiscale waarde ook ieder jaar doorgeven aan de Belastingdienst.

Bij de uitkering
Je hoeft geen inkomstenbelasting te betalen over de uitkering van een kapitaalverzekering box 3.

Kapitaalverzekering gesloten op of ná 1 januari 1992 en vóór 15 september 1999

Tijdens de looptijd
Voor deze kapitaalverzekeringen box 3 geldt een vrijstelling in box 3 van € 123.428,-. Deze vrijstelling geldt alleen als je kapitaalverzekering aan de volgende drie voorwaarden voldoet:

  • Je hebt de verzekering vóór 15 september 1999 gesloten.
  • Je hebt het verzekerd bedrag of de premie van de verzekering op of ná 15 september 1999 niet verhoogd.
  • Je hebt op of ná 15 september 1999 niet gekozen voor een latere einddatum.
Bij je belastingaangifte werkt dat als volgt:
  • Heb je meer kapitaalverzekeringen die aan de drie bovengenoemde voorwaarden voldoen? Tel dan de fiscale waardes van deze kapitaalverzekeringen bij elkaar op.
  • Is de totale waarde van deze verzekeringen samen € 123.428,- of lager? Dan hoef je de verzekeringen niet op te geven.
  • Is de totale waarde van deze verzekeringen samen hoger dan € 123.428,-? Dan trek je € 123.428,- af van de totale waarde. Het bedrag dat overblijft, geef je op bij 'Niet-vrijgesteld deel kapitaalverzekeringen' in box 3. Had je het hele jaar een fiscale partner? Dan tel je de waardes op van alle kapitaalverzekeringen die aan alle drie de voorwaarden voldoen. Ook verzekeringen van je partner. De vrijstelling voor jullie samen is dan €246.856,- (twee keer € 123.428,-). 

Bij de uitkering
Je moet inkomstenbelasting betalen over de uitkering van deze verzekering. Soms heb je ook recht op een vrijstelling bij de uitkering. Deze vrijstelling geldt alleen als je aan de volgende voorwaarden voldoet:
  • De hoogste premie die je in een jaar betaalde is niet hoger dan 10 keer de laagste premie die je in een jaar betaalde.
  • Je hebt ten minste 15 jaar achter elkaar premie betaald, als je jouw verzekering premievrij hebt gemaakt.
Houd je je aan deze regels? Dan betaal je geen, of minder belasting over de uitkering.

Kapitaalverzekering gesloten vóór 1 januari 1992

Tijdens de looptijd
Voor deze kapitaalverzekeringen box 3 geldt een vrijstelling in box 3 van € 123.428,-. Deze vrijstelling geldt alleen als je kapitaalverzekering aan de volgende voorwaarden voldoet:
  • Je hebt het verzekerd bedrag of de premie van de verzekering op of ná 15 september 1999 niet verhoogd.
  • Je hebt op of ná 15 september 1999 niet gekozen voor een latere einddatum.
Bij je belastingaangifte werkt het op dezelfde manier zoals hierboven beschreven bij kapitaalverzekeringen gesloten tot 15 september 1999.

Bij de uitkering
Je betaalt wel belasting over de uitkering uit de verzekering. Tenzij voor jouw uitkering een belastingvrijstelling geldt. Deze vrijstelling geldt alleen als je aan de voorwaarden voor de vrijstelling voldoet. Deze voorwaarden zijn:
  • Je hebt de verzekering niet gewijzigd na 1 januari 1992.
  • Je hebt ten minste 12 jaar achter elkaar premie betaald.
Jouw verzekering voldoet aan de bandbreedte-eis als:
  • De hoogste premie, bij een looptijd tot 30 jaar, is in een jaar niet hoger geweest dan 15 keer de laagste premie.
  • De hoogste premie, bij een looptijd van meer dan 30 jaar, is in een jaar niet hoger geweest dan 20 keer de laagste premie.
U leest meer over op de vrijstellingen voor box 3-verzekeringen op de website van de Belastingdienst

Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW)

De waarde van een Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW) geef je tijdens de looptijd niet op bij je belastingaangifte. De uitkering moet je wel opgeven. Er kan dan een vrijstelling gelden.

Tijdens de looptijd
Je betaalt tijdens de looptijd van uw verzekering geen box 3-belasting over de waarde van je KEW. Je hoeft daarom de waarde van je KEW tijdens de looptijd niet in te vullen in je belastingaangifte.

Bij de uitkering
Krijg je een uitkering uit je KEW? Dan ziet de Belastingdienst het verschil tussen de uitkering en de door jou betaalde premie als inkomen in box 1. Dit verschil heet het 'rentebestanddeel'.

Je hebt recht op een vrijstelling als je KEW voldoet aan de volgende voorwaarden:

  • Je hebt achter elkaar jaarlijks premie betaald.
  • De hoogste jaarpremie die je betaalt tijdens de looptijd mag niet hoger zijn dan 10 keer uw laagste jaarpremie.
  • Je gebruikt de uitkering uit je verzekering voor de aflossing van je eigenwoningschuld.
Houd je je aan deze regels? Dan betaal je geen, of minder belasting over de uitkering.

De Belastingdienst bepaalt ieder jaar hoe hoog het vrijstellingsbedrag is. Je kunt de volgende situaties tegenkomen:
  • Is de uitkering lager of gelijk aan de KEW-vrijstelling, maar hoger dan je eigenwoningschuld? Dan betaal je geen belasting over het rentebestanddeel.
  • Is de uitkering hoger dan de KEW-vrijstelling? Of is de uitkering hoger dan je eigenwoningschuld? Dan betaal je belasting over een deel van het rentebestanddeel.
Heb je een fiscale partner? Dan kun je bij de uitkering ook de KEW-vrijstelling van je fiscale partner gebruiken. Jouw partner mag deze vrijstelling nog niet hebben gebruikt. Ook in de toekomst kan je fiscale partner de vrijstelling niet meer gebruiken. Je geeft dit op in je belastingaangifte.

Je leest alles over de KEW-vrijstelling op de website van de Belastingdienst.

Lijfrenteverzekering

Tijdens de looptijd
Je hoeft tijdens de looptijd geen belasting te betalen over de verzekering. 

Bij de uitkering
Je betaalt inkomstenbelasting over de uitkering. Voor lijfrenteverzekeringen gelden verschillende belastingregels. Welke regels voor jou gelden, hangt af van de datum waarop de verzekering is ingegaan en van de manier waarop je je geld inlegde (eenmalig of op vaste momenten).

Kijk voor meer informatie op de website van de Belastingdienst.

Overlijdensrisicoverzekering

Tijdens de looptijd
Als de waarde van de verzekering hoger is dan een bepaald bedrag, moet je inkomstenbelasting betalen over de waarde van je overlijdensrisicoverzekering. Hoe hoog dit bedrag is, bepaalt de Belastingdienst ieder jaar. Let op: de waarde van je verzekering is iets anders dan het verzekerde kapitaal. 

Bij de uitkering
Als je overlijdt, betalen de begunstigden geen inkomstenbelasting over de uitkering. Wel moeten ze misschien erfbelasting over de uitkering betalen. Bijvoorbeeld als de verzekerde zelf premie heeft betaald. Is dat niet het geval, dan hoeven de begunstigden geen erfbelasting te betalen. 

Kijk voor meer informatie op de website van de Belastingdienst.